Die Kunst Der Fuge

Probably no single work by Johann Sebastian Bach is surrounded with such an aura of mystery and secrecy as The Art of Fugue. The legends that attend it have certainly not prevented direct access to the monumental cycle of fugues, but they have palpably hampered any appreciation free of the prejudice concerning Bach’s artistic calibre. The mass of peripheral literature stretching across the generations has become almost impenetrable, making it difficult even for specialists to separate the grain of serious research – scientifically based and verifiable – from the over-abundant chaff of erroneous speculation. Léon Berben presents a deeply personal interpretation of this masterwork.

For him, Bach’s The Art of Fugue is not simply a theoretical or mathematical exercise, but is living music, replete with all the emotions and affects that musical rhetoric can deliver. His choice of instrument was not left to chance: the 1744 Wagner organ in Angermünde, with its characteristic voices and precise acoustic, allows for a distinct presentation of the counterpoint. Berben’s interpretation is characterised by the rigour of his textual reading (for example, his respect for original tempo indications) and his vivacious playing – without doubt a new benchmark in the recording history of the piece.

“Die Kunst der Fuge” (BWV 1080) van Johann Sebastian Bach heeft tal van speellieden in beweging gebracht, variërend van bezettingen voor hobo, accordeon, fagot en saxofoonkwartet tot clavi-organum, klavecimbel, piano en orgel. Met enige regelmaat verschijnt er weer een nieuwe uitvoering op het toneel. Die van Bernard Foccroulle is nog niet droog (RIC303, 2010) of Léon Berben komt met zijn visie. Die mag er zijn: een heldere, doorzichtige en gedreven uitvoering. Hij kiest voor de veertien fuga’s (Contrapunctus) en de vier Canons het schitterend klinkende orgel van Joachim Wagner (1742-44) in de Marienkirche te Angermünde, dat in 1974-76 werd gerestaureerd door de firma Schuke. Bach was aan deze cyclus in 1742 begonnen en rondde die af in 1746. Kort voor zijn dood in 1750 pleegde hij nog aanvullingen en correcties. Zijn zoon Carl Philip Emanuel gaf Die Kunst der Fuge in 1751 postuum uit. De veertiende fuga liet Bachonvoltooid. Over het hoe en waarom is veel gespeculeerd. Onder andere Leonhardt, Koopman, Foccroulle hebben de onvoltooide op hun manier voltooid. Onlangs nog voegde Kees van Houten er de zijne aan toe. Hij gaf er zelfs een boek over uit. Léon Berben houdt de onvoltooide onvoltooid."
Aad Alblas-Klassieke Zaken Magazine